نمودار استخوان ماهی

نمودار علت و معلول (نمودار استخوان ماهی) 

نبیاکرم :

ایاباذر ! ساعتینشستندرمجلس

علمی،محبوبتراستنزدخداونداز

قیامهزارشبکهدرهرشبازآن

هزاررکعتنمازگزاردهشود .

 

طوفان فکری  

اصطلاح طوفان فکری توسط آقای اکسآسبورن در سال 1939 به منظور ایده های جدید و خلاق مطرح شد . این تکنیک در مراحل مختلف فرایند حل مشکل مفید واقع می گردد .هر جایی که لیستی از ایده ها مطرح می گردند ، این ایده ها ممکن است در مورد علل اصلی ، احتمالی ، راه حل های بالقوه و یا تاثیرات بالقوه راه حلها (در مورد اینکه این راه حل آیا ممکن است منجر به مشکلات دیگری شود؟ ) باشند.

براساس تجریه آقای آسبورن و افراد بعد از او در استفاده از این روش، تعدادی اصول کلیدی برای استفاده موثر و کارا از طوفان فکری تعریف شده است که عبارتند از :

- اندازه گروهی که برای این کار در نظر گرفته می شود می بایستبین 4 تا 8 نفر باشد که در مورد بحثاطلاعات کافی داشته باشند .

- شرکت کنندگان می بایست اطلاعات کافی در مورد هدف جلسه داشته باشند ، لذا قبلاً می بایست مورد در موضوع فکر کنند ، در غیر اینصورت حداقل باید مدت زمان کوتاهی (ده دقیقه ) قبل از شروع طوفان فکری به شرکت کنندگان اجازه فکر

کردن روی مسئله را داد .

- کلیه ایده ها باید ثبت گردند حتی اگر غیر موجه به نظر برسند .

- در قسمت اول جلسه هیچ بحثی در مورد شایستگی افراد شرکت کننده صورت نگیرد بلکه افراد تشویق به دادن ایده های جدید و پیشرفتایده های موجود شوند .

به صورت کلی دو روش برای جمع آوری ایده ها وجود دارد :

-1 روش آسبورن (روش دایره ای ) :

به نوبت از کلیه افراد گروه برای شرکت در بحث و دادن ایده سئوال کنید تا زمانی که تمام ایده ها ثبت شوند . اگر ممکن است برخی از افراد بگویند این روش خشک است و فرد شرکت کننده در جلسه دچار اضطراب می شود ، اما این نکته را در نظر بگیرد که اگر فرد ایده ای نداشته باشد و نوبت به وی برسد از او رد می شویم ولی مجددا دًاخل دایره از او سئوال می شود تا همه نظر بدهند ، زیرا ممکن است نتیجه ایده پیشنهاد شده فرد دیگری باشد .

روش کانال باز :

جلسه ای آزاد برگزار کنید تا هرکس ایده ی خود را مطرح کند . در این روش نیاز به کنترل بیشتری برای اطمینان از اینکه هیچ انتقاد و یا ارزیابی در مورد عقاید و نظرات افراد به وجود نیاید و جلسه توسط یک یا چند نفر اداره نشود بطوری که افرادآرام تر از ارائه پیشنهاد خودداری کنند ، دارد .

جایی که افراد با این تکنیک آشنایی ندارند بهتر ست از  روش دایره ای استفاده کنیم تا از گرفتن ایده همه افراد زدودن ترس از اینکه پیشنهاد ضعیفی ارائه شود ، مطمئن شویم .

از روش کانال باز در شناسایی علل ریشه ای سطح یک جهت جمع آوری اطلاعات ورودی فرم کنترل و پایش خرابی اضطراری استفاده شده است .

 

نمودار اسکلت ماهی

1. یک فرم خلاصه از تعریف عیب یا مشکل در مستطیلی که سر نمودار قرار می گیرد ،تهیه نمایید .

2. لیست حاصل از طوفان فکری به عنوان منبع اطلاعاتی را تهیه نمایید ؛ در این مرحله می بایست موارد تکراری ، فاکتورهای غیر منطقی و غیر ممکن ، مواردی که احتمال آنها خیلی ناچیز است را حذف کنید .

3.عنوان های کلی مناسب را از لیست ایده های طوفان فکری انتخاب و در مستطیل هایی که در راس هر یک از خطوط منشعب قرار دارند (اسکلت ماهی ) ثبت نمایید . این روش دستیابی به نمودار علت و معلول را روش استخوان ماهی می نامند عناوین پیشفرض چهارعنوان می باشند : نیروی انسانی ، روش ها ، موارد و ماشین آلات ، البته بسته به نوع و زمینه کاری می توان عنوان های مختلفی را حذف و یا اضافه نمود .

 

4. هر ایده ایی که نشان دهنده ی علت قابل قبول باشد تحت یک یا چند عنوان یادداشت می شود ایده ها مهم نیست که تحت چه عنوانی قرار می گیرند . مسئله مهم این است که علل باید بصورت دقیق و واضح ثبت شوند . همواره این موضوع را در نظر داشته باشید که بجای اعتماد بر لغات و یا عبارات ، زمان زیادی را به نوشتن تفضیلی علل اختصاص دهید . زیرا این امر موجب می شود که گروه از سئوال همیشگی در مورد اینکه " منظور ما از آن چیست؟" در جلسات بازنگری نمودارد علت و معلول اجتناب کند .

5. در این مرحله یکنمودار علت و معلول حاوی اطلاعات کافی درباره مشکل را تهیه نموده ایم گاهی اوقات ممکن است مقدار معینی از فعالیت های اصلاحی در فرایند مورد بحث اتفاق افتد ، اما حذف مشکل و علل ریشه ای احتیاج به اطلاعات و تجزیه و تحلیل بیشتری دارد که در این حالت دو راه کار پیشنهاد می شود : اول اینکه یکی از استخوانهای ماهی (خطوط منشعب) را گرفته و آن را به وسیله پرسشسئوال "چرا" (همواره حداقل 5 بار این سئوال را تکرار کنید ) در مورد هر یک از تاثیرات روی آن ستون ، تقسیم بندی نماییم . روش دوم این است که دلیل خاص را گرفته و آن را به عنوان اثر در سر یک نمودار علت و معلول دیگر جدا کنیم و فرایند مداوم "چرا" را تا دستیابی به علت ریشه ای دنبال کنید . معمولا دًو یا سه بار به عقب برگشتن و دنبال کردن نمودار علتو معلول ، به آشکار شدن ریشه ای منجر می شود .

به این نکته دقت نمایید که در مرحله ی اول در ترسیم نمودار استخوان ماهی و تعیین علل اصلی رخداد خرابی ها ، کلیه ی خرابی ها در یک نمودار بررسی می شوند ، لیکن در مراحل بعدی (سطوح بعدی) و پس از مشخص شدن اولویت درمان ، بدلیل اینکه هر یک از خرابی ها مستقل از یکدیگر هستند (علیرغم یکسان بودن علت اصلی )، جهت ادامه ی بررسی ریشه ای آنها ، می بایست تک تک خرابی ها مورد ریشه یابی قرار گرفته و برای آنها نمودارهای استخوان ماهی و یا چرا چرای جداگانه رسم شود .

اما در این پروژه ، مطابق نتایج طوفان مغزی بدست آمده تقریبا مًی توان گفت کلیه خرابیهایی که دلایل سطح ( 1) آنها در الویت بندی شده اند ، ماهیت یکسان داشته ، در نتیجه نمودارهای اسکلت ماهی رسم شده به صورت کلی بوده و تمامی خرابی

هایی که ناشی از یک نوع علت اصلی می باشند را پوشش می دهد .

در این نمودار سعی شده وقوع خرابی ، علل و عوامل درگیر دروقوع این خرابی های تجهیزات، در شرکت پتروشیمی توسط نفرات واحد بهره برداری و تعمیرات بررسی و نمودار تیغ ماهی با مشخص کردن چهار اولویت رسم شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نگفتههابسیاراست ...

 

 

/ 0 نظر / 318 بازدید